Sinema 101, Ders 2: 1/3 Kuralı ve Kompozisyonda Altın Oran
Not: Bu yazının düzenlenmiş haline buradaki derlemeden ulaşabilirsiniz.
Video ve fotoğrafta kompozisyonu oluşturan 8 bileşen vardır; çizgiler (düz veya eğri), şekiller, renk, doku, boyut, alan (boşluk), perspektif ve yön (Wikipedia’dan alıntıdır). Bunlardan bir kısmı kompozisyona nasıl bakacağımızı belirlerken, bazıları da baktığımız zaman ne göreceğimiz belirler. Bugünki dersimizde (girdim iyice havalara, hadi bakalım) bu bileşenlerin pek çoğunu doğrudan veya dolaylı olarak etkileyen, algılanmalarını kolaylaştıran, 1/3 Kuralı‘ndan (ing: Rule of Thirds) bahsedeceğiz.
1/3 Kuralı, her ne kadar adında kural tanımlamasını içerse de bir kural değil, estetik bir kaygıdır. Seyircinin gözünü istenilen yere kolayca yönlendirilmek için kullanılan bir araçtır. Öğrenmesi inanılmaz kolaydır ve hiçbir çaba gerektirmez. Refleks olarak oturması için az miktarda tecrübe yeterlidir. Tüm bunlara rağmen fotoğraf ve videoya kattığı değerler çok önemlidir. O nedenle bilelim bence ya. İyidir.
Kural çok basit, fotoğraf karemizi veya kadrajımızı yatay ve dikey olarak 3 eşit parçaya bölüyoruz. Bu çizgilerin kesiştikleri noktaların her birine Güç Noktası (ing: Power Point) diyoruz. Bunlara güç noktası denmesinin sebebi, dil, din, ırk, cinsiyet farketmeksizin, herhangi bir fotoğraf veya videoya bakan herhangi bir insanın içgüdüsel olarak önce bu noktalara bakmasıdır. O nedenle kompozisyon içerisindeki önemli şeylerin bu noktalara yerleştirilmesi gerekir. Yukarıda bunun kural olmadığını belirtme sebebim de buydu. Kurallar bazı şeyleri engellemek için konur ancak 1/3 kuralı tamamen estetik bir kaygıdır. 1/3 kuralına uyan kompoziyonlar çok daha az göz yorar ve kolaylıkla anlaşılabilirler. Güç noktalarının bir fotoğrafa enerji ve duygu kattığına inanılır. O nedenle bu noktaları etkin bir şekilde kullanmak önemlidir.
Azıcık kaydırmışım ama dürüst olmak için kesme yapmadım fotoda, çok dürüstüm..Bu kuralın doğru kullanımını anlatırken en sık kullanılan örnek manzara fotoğraflarıdır. Kuralı bilmeyen insanlar, eğer içgüdüsel olarak da kuralı uygulayamıyorsa, ufuk çizgisini kadrajın tam ortasına oturturlar. Tabii ki kadrajın ortasında herhangi bir güç noktası olmadığından kare etkileyicilik potansiyelinin büyük kısmını kaybeder (Altın Oran’a da uygun değilse tabii). Doğru manzara çekiminde ufuk çizgisi 1/3 çizgilerinden birine denk getirilmelidir.
Wikipedia‘dan alınmıştırGoogle’dan bazı 1/3 kuralı örnekleri : Tıklayınız
1/3 kuralının sinemada en sık uygulandığı yer diyalog çekimleridir. Genel planlar da amorslar da (karşılıklı omuz üstü açıları) hep bu kurala uygun şekilde çekilir. Aslında filmlerde neredeyse her plan 1/3 kuralına uygun şekilde çekilir. Yani yukarıdaki 2 cümleyi boşuna okudunuz. Evet.
Birkaç örnek kare koyalım bakalım. Karelere bakarken gözünüzün ilk önce nereye baktığına (milisaniye için bile olsa) dikkat etmeye çalışın.
Bunlar daha önceden koyduğum bazı kareler:
00-05-11%5D.JPG)
17-38-14%5D.JPG)
%5B(088001)16-34-11%5D.JPG)
00-47-22%5D.JPG)
Bunlar ise arşivden:
23-56-18%5D.JPG)
Jaws18-21-53%5D.JPG)
When Harry Met Sally (kaydırmışlar azıcık ama olsun)17-41-16%5D.JPG)
Delicatessen16-25-13%5D.JPG)
Dirty Harry23-31-32%5D.JPG)
Vertigo01-04-51%5D.JPG)
Adı inanılmaz uzun olan bir Brad Pitt şovuAltın Oran (ing: Golden Ratio) ise bambaşka bir olay. Bu matematiksel oran (1.618…) doğada her yerde görülmekte. Çiçeklerden insan vücuduna, kabuklardan kimyasal maddelerin karışım oranlarına, oradan da kristal geometrilerine kadar her yerde görülebilen evrensel bir kanundur. Örneğin mankenlerin yüz ve vücut hatlarının oranlarının altın oranda olması beklenir ki yapılan araştırmalarda bunun böyle olduğu da kanıtlanmış. Siz de kendi vücudunuzun altın orana ne kadar uyduğunu ölçebilirsiniz, altın orana yakın bedenlerin daha çekici kabul edildiği bilinmekte. Ona göre.
İşin bizi ilgilendiren kısmı da burada devreye giriyor. Altın Orana sahip her şeyin bilinçaltında insana daha çekici/güzel/tatmin edici geldiği biliniyor. İnsanın bunu nasıl algıladığı henüz çözülebilmiş değil ancak bu bizi ilgilendirmiyor. Tarihdeki tüm önemli resim çalışmalarında, mimari yapılarıda (ör: piramitler), tasarımlarda vs. altın oranı görebilirsiniz. Örneğin Las Meninas‘ın onlarca altın üçgenle kaplı olduğu bilinmektedir (çok güzel anlatan bir site de mevcuttu elimde ama kapanmış ne yazık ki). Hâlen daha tamamen anlaşılamamış olmasına rağmen dünyanın en güzel resimlerinden biri olarak kabul edilmesinin sebeplerinden biri de budur.
1/3 kuralının yanında, Altın Oran’a bağlı olarak Altın Üçgen (Golden Triangle) ve Altın Spiral (Golden Spiral) gibi kompozisyon kuralları da var ve bunlar da yukarıda bahsi geçen altın oranın çeşitli geometrik şekillere uygulanması ile elde ediliyor. Ancak en azından sinemada bu teknikler nispeten daha az kullanılıyor. Daha karmaşık ve ilk bakışta görmesi nispeten zor teknikler. Ayrıca bu iki kuralı kullanırken çizgi, şekil ve yönleri ustaca kurgulamak gerekiyor ki göz doğru şekilde yönlendirilebilsin.
Google araması sonucu ulaştığım 2 örnek fotoğraf. Google’dan daha fazlasını bulmak mümkün.Yine uzun ve bol örnekli bir yazı oldu. Dilediğim kadar açık ve net anlatamadım ama umarım bir şeyler anlatabilmişizdir. Bu kuralların ikisi de bu kadar basit değil. Bunlar sadece temelleri. Aslında gözü yönlendirmekten de bahsetmek gerekiyor ancak şimdilik temel sinema dersleri hazırlıyoruz. İleride konu genişlerse onlara da değiniriz. Okumanız ve beğenmeniz dileğiyle efendim, yorumlarınız bekliyorum
Çok güzel bir yazı olmuş… Yeni yazılarını sabırsızlıkla bekliyorum… Teşekkürler…
Diego Velazquez'in "Las Meninas"ına (Nedimeler)daha dikkatli baktığımızda, resme aynanın arkasından baktığımızı görürüz. Yani Velazquez aynaya bakarak, bulunduğu yerden bu tabloyu yapmış gibidir. "Ama bizim aynanın arkasında ne işimiz var?" derseniz, o da ayrı muamma. Ayrıca nedimelerin tuhaflığı, Velazquez'in arkasındaki çerçeveli aynada görülen iki kişi -onlar nerededir?- daha arkada, merdeivenlerdeki adam vs. Ve Velazquez aslında tablodaki kanvasa çizdiği için bizim gördüğümüz tablo reprodüksiyon (yeniden üretim -kopya-)olur bir bakıma. Bu resme bir film karesi gibi bile bakabiliriz. Bütün bunların üstüne bir de altın oranı uygulaması bu tabloyu eşsiz yapar. Güzel bilgilendirme Eylem, sağ olasın.
Tablo için daha fazlası:
http://mimoza.marmara.edu.tr/~ugur/sayi4/lasmeninassayi4.htm
Bu tablodan senin sayende haberdar olmuştum hegel zaten. Oradan araştırırken bulmuştum altın oran ilişkilerini zaten de işte kapanmış site. Ama o dönem, hatta öncesi ve sonrasında yapılan pek çok eserde (özellikle şu Illuminati ayağındakiler) altın orana rastlamak son derece normla bir durum.
[...] ilgili en az bir iki kitap da okumanızı öneririm. Temel bilgilere de sahip olmalısınız (Altın oran, Aks gibi mevzular, devamlılık, [...]
Şöyle güzel bir sayfa buldum konuyla alakalı:
http://aphotocontributor.typepad.com/aphotocontributor/2008/10/the-golden-ratio.html
Demek ki sallamamışım
http://www.ntvmsnbc.com/id/25059736/
Yorum Yapın!
Bilgi Paylaşımı »
Bilgi Paylaşımları PDF ve Özeleştiri
Paylaşıma Ara‘da yem atmıştım ama yutan olmadı, ben de kendim yapayım n’apalım dedim. Bilgi Paylaşımı bölümünde yer alan bugüne kadar yazdığım neredeyse tüm yazıları tek bir PDF dosyası halinde derledim ve bugün sizlerle paylaşacağım, ne …
Eylem Planı’na Hoşgeldiniz
Haber Hizmeti
Bölümler:
Tüm Yazılar
Eylemli Günler
Son Yorumlar
Son Eklenen Yazılar
Sevdiklerim
Şekli Geçit
Etiketler