Bekledik, bekledik, bekledik. Sonunda geldi. Daha önce birkaç kez büyük merakla beklediğim filmlerle ilgili aşırı beklentilere kapılıp sonunda hüsran yaşadım. O nedenle bu kez kendimi dizginlemeye çalıştım. İlk fragmanı gördükten sonra film hakkında ne tek bir kareye baktım, ne de filmle ilgili tek satır okudum. Yine de beklentiye kapılmamak kolay değil, sonuçta karşınızda Memento‘yu, Prestige‘i vs.yi çekmiş bir adam var ve ne mutlu bizlere ki, o adam hâlen daha muhteşem eserler ortaya koyuyor. Zira Inception, çok uzun zamandır izlediğim en iyi filmlerden bir tanesi. Bu yazı filmin konusuyla alakalı hiçbir spoiler içermez, yazsam bile filmi izlemeden anlamanız mümkün değil zaten. Gönül rahatlığıyla okuyabilirsiniz.

Aslında Inception sadece bir film değil (çok daha fazlası deermişim). Inception bir film ve bir kullanma kılavuzundan oluşuyor. Spoiler yiyememe sebebiniz de bu zaten, bu kılavuzu izlemeden olanları anlamanız mümkün değil. Filmin sevemediğim tek bölümü de bu kılavuz bölümü ama o olmadan da filmi anlamak mümkün değil, dolayısıyla kusur sayılmaz.

Şimdi yanlış anlaşılma olmasın, filmde bir kılavuz falan yok. Bu benim filmin ilk 40 dakikasına verdiğim ad. Inception özünde bildiğimiz soygun filmleri kalıplarına sadık. Ortada işlenmesi gereken bir suç var, paralı kişi bu işi gerçekleştirmesi için işinin ehli bir adamı tutuyor, ekibini kurup bu işi gerçekleştirmesi karşılığında kişisel bir ödül vaat ediyor (para da ediyor ama biz bunu çok sonraları karakterlerden birinin “payını bana verecek” demesinden anlıyoruz, esas ödülün yanında para baş karakterimiz için bu denli önemsiz) ve karakterimiz de gerçekleştirmesi son derece güç olan görev için iş başı yapıyor.

Sorun şu ki Inception’da her şey rüyalarda yapılıyor (filmin mottosuna bakalım:”Your mind is the scene of the crime” yani “Suç mahali zihninizdir”) ve bu dünya o kadar karmaşık ki tüm temel yapıları bize anlatılmadan işlenmesi mümkün değil. Dolasıyla Nolan, mimar karakterini son derece tecrübeli bir eski ortak yerine, ekibe yeni katılacak ve rüya alemini aynen bizim gibi ilk kez öğrenecek biri olarak resmetmiş ki biz de onunla beraber her şeyi öğrenebilelim. Zaten Ellen Page‘in filmdeki görevi biz olmak. Her şeyin bize açıklanmasını sağlamak. Kendisi hakkında hiçbir şey öğrenmiyoruz, neden seçildiğini bilmiyoruz ama onun sayesinde tüm filmi anlayabiliyoruz.

İşte filmin ilk 40 dakikası, son derece hızlı ve rahatsız bir edici bir kurgu eşliğinde bize dünyayı tanıtıyor (kılavuz) ve Cobb’un (DiCaprio) geçmişi hakkında ufak tefek ipuçları veriyor. Bu 40 dakikanın sonuna yaklaşırken “yine beklentilerinin kurbani oldun Düd.. Yazık oldu filme bak, ama bu nasıl kesme kardeşim artık yeter..” modundaydım ki sonra daha filmin başlamadığını farkettim, daha görev başlamamıştı. Gerçek rüyaya dalınması, yani görevin başlaması ile film de başladı. Ve dünya Düd için artık başka bir yerdi..

Filmin bundan sonrası için fazla yorum yapasım yok. Senaryonun yazılmasının neden 8 yıl sürdüğünü anlamak zor değil (hele de Nolan kadar meşgul bir insansanız). İnce ince işlenmiş, zaman zaman kafa karıştırır gibi yapsa da ardından hemen çözülen ve rahatça anlaşılan bir film karşımızdaki. Zekice tasarlanmış, inanılmaz güzellikte işlenmiş. Tabii ilk 40 dakikada bir ara dalar da ucunu yakalayamazsanız, filmin geri kalanını da anlamak biraz güçleşiyor. Ancak benim kadar dikkati dağınık bir insan bile yakalabiliyorsa fazla sorun yoktur sanırım.

Suç planı gerçekten de başdöndürücü, hele ki ortaya çıkan beklenmedik sorunlardan sonra yapılan doğaçlamalar (zaman zaman uçuklaşsa da) inanılmaz bir seyir keyfi yaşatıyor. Sokakta geçen ilk çatışma sahnesinde aklıma hemen Heat’teki efsanevi sahne geldi, o kadar iyi değildi tabii ama hatırlatması bile güzel bir şey. Geriye kalan aksiyon sahneleri de gayet tatminkar iken saatlerce üzerine ateş açılan minibüsün o denli hasarsız kalması, hatta genel olarak filmde ateş edilen hedeflerin çok azının vurulması ister istemez Star Wars‘daki Storm Trooperları akla getiriyor. Yine de özellikle otelde geçen aksiyon sahnelerini izlerken Nolan’a hayran olmamak elde değil, ben hayran olmakla kalmadım, taptım. Senaryo anlamında da çekim anlamında da kusursuz sahneler bunlar, yalın ancak heyecanlı.

Tabii ki tüm bunları sağlayan Nolan’ın zaten ustası olduğunu bildiğimiz kurgu becerisi. Tabaka üzerine tabaka içeren, zamanın her birinde farklı bir hızda ilerlediği bu bölümleri kaybolmadan ve daha da önemlisi kafayı yemeden takip edebilmemizin tek sebebi ustaca yapılmış kurgusu. İzlerken çok farketmiyorsunuz da üzerine düşününce, “bu şey nasıl planlanır” dediğinizde gerçekten de başınız dönüyor, Nolan’ı bir kez daha takdir ediyorsunuz.

Nolan filmin her alanında hâkimiyetini belli ediyor. Filmin teknik anlamda aksadığı tek kısım yukarıda da değindiğim ilk 40 dakikada gerçekleşiyor, o da biraz mecburiyetten. Ondan sonrasına ise kusur bulabilmek mümkün değil. Belki sırf bazı unsurlar yerine otursun diye eklenmiş karakterler (Caine‘in karakteri, Page’in karakteri vs.) film bittikten sonra aklınıza geliyor ve “hmm çok da gerekli değilmiş” dedirtiyor ama çok da umursamıyorsunuz zira seyir keyfi size tum bunları unutturuyor.

DiCaprio‘yu herzaman sevmişimdir ama ilk kez bu filmde biraz zorlandığına şahit oldum. Performansı hiçbir şekilde kötü değil ama Shutter Island‘da da ortak özellikler barındıran bir karakteri canlandırdığından biraz etkisiz kalmış. Tom Hardy ve (adamım) Joseph Gordon-Levitt çok iyi performans sergiliyorlar. Özellikle Levitt zaten bana izlemesi çok keyif veren oyunculardan, yine başarılıydı. Watanabe ise yıllar geçtikçe aksanını mı kaybediyor nedir, bir türlü ne dediğini anlayamadım film boyunca. Yaşlandırma makyajı ise bayağı kötüydü. Anca sesinden tanıyabildim. Filmin en zayıf halkası o olmuş.

Bir de değinmeden edemeyeceğim müzikler var. Filmlerde yoğun bir şekilde müzik kullanılmasını pek sevmeyen bir insanım ancak Inception’ın (fragmanında da bolca çalan) ağır yaylı ve üflemeli (brass mı deniyordu bunlara) çalgılardan oluşan müzikleri hipnotize edici bir etkiye sahip (Shutter Island’da da yakın bir kullanım vardı). Müzikler kesinlikle çok güzel ve film ile inanılmaz bir bütünlük içerisinde. Çok sevdim.

Bu yazıyı yazmadan önce filmle ilgili düşünürken yaratılan evrenin dizi olmaya ne kadar uygun olduğunu farkettim. Evet film tüm konsepti gayet muazzam bir şekilde kullanıyor ama insan “buradan daha ne hikâyeler çıkar” demeden de duramıyor. Birkaç ay sonra dizisini çekiyoruz derlerse hiç şaşırmam. Hatta bence desinler, çok güzel olur.

Hikâyeden fazla bahsetmedim, o daha ehlil kişilerin işi (bir film yorumunda da hikâyeden bahsetsem zaten..). Beni tatmin ettiğini, derin düşüncelere ittiğini, hâlen daha özgün fikirlerin varolduğunu gösterdiğini, Hollywood’dan hiçbir zaman ümidin kesilmeyeceğini düşündürttüğünü söylemek yeterli.

Biraz alelacele yazılmış, fazla açıklayıcı olmayan bir yazı farkındayım ama yazmak istedim. Filmi o kadar sevdim ki hemen hakkında bir şeyler karalamam gerekiyordu. Bende ilk izlenimlerimi paylaştım. Bir kez daha sinemada izlemeyi planlıyorum (1 bedava biletim daha var :)), fikirlerim değişirse bir yazıda da onu paylaşırız artık. Christopher Nolan kadar yetenekli, yaratıcı ve zeki bir adamın Hollywood’da varolabilmesi beni çok mutlu ediyor. Ne mutlu ki daha uzun yıllar ticari filmlerin de aslında ne kadar muhteşem sanat eserleri olabileceğine dair güzel örnekleri bize sunmaya devam edecek.

Siz filmle ilgili neler diyorsunuz sayın okuyucular?

Bu dip not da sadece filmi izlemiş olanlara Lewitt’in kendisinden geliyor: Tıklayın. Filmin sonunda aynı şeyleri hissetmemek ne mümkün?

Popülerlik: 24% [?]

Bunlar da ilginizi çekebilir

• Senna Türkiye’de (mi?) (3)
  F1 ile neredeyse hiç ama hiç alakam yok. Ömrümde en fazla iki üç yarışın bi...
• Çalgı Çengi (5)
  Yazıyı yazmakta biraz geç kaldığım doğru, kafa dağınıklığıma verelim, baksa...
• Suçlu Zevkler 1 (4)
  Suçlu zevkler.. Bu yazı serisi kapsamında bu fenomeni özetle çok kötü, ...
• Başlangıçtan Bitişe (2)
  Öncelikle yazıya atmayı planladığım başlığın tamamını yazayım: Başlangıçtan...