Woody Allen ile yıldızım hiçbir zaman barışmadı. İzlediğim filmlerinden her zaman fazlasıyla keyif aldım, o kadar. Özellikle her daim nevrotik ve her filmde az çok aynı olan karakteri beni her zaman filmlerinden soğutmuştur (ki benim aksime bu oyunculuğunu çok sevenler de var) (Zelig‘in yeri her zaman ayrı, o başka). Kendisini her zaman bir sinemacıdan çok felsefeci olarak görmemin de bunda etkisi var. Filmlerinde daima düşündüren zekâ dolu diyaloglar ve “one-liner“lar gırla gider. Ancak filmlerinde bunlardan öte bir şeyi bugüne kadar yakalyamadım, yakalayanların yazdıklarını okudum, onlar da anlamlı gelmedi. Yani özetle bugüne kadar Allen’ı hep zeki bir düşünür ve eğlenceli ancak ortalamayı fazla aşamayan filmler çeken bir entelektüel olarak gördüm. Bunu öyle orta yerde söylemek kolay değil, hayranları hemen kafanıza kafanıza vurmaya başlıyor. Ne mutlu bana ki geçtiğimiz haftalarda Allen da kendi kariyeriyle ilgili benzer fikirlere sahip olduğunu açıkladı, ben de rahatladım.

Şimdi yukarıdaki yorumu biraz daha açayım.

Öncelikle şunu belirtmekte yarar var: Kendisinin sadece 13 filmini izledim. Herhangi bir yönetmenin 13 filmini izlemek aslında büyük bir başarı ancak sözkonusu 40ın üzerinde film yönetmiş biri olunca sayı biraz az gibi görünüyor. Ama filmler doğru seçilmişse en azından genel bir fikir yürütme açısından sayı yeterli olabiliyor. Tabii ki bu başka filmlerini izlemeyeceğim demek değil, sırada çok merak ettiğim birkaç filmi var, onları da en kısa zamanda izleyeceğim.

Şimdi yorumu açalım: Kendisi gerçekten de iyi bir senarist. Filmlerinin tempoları ve akışı her zaman sorunsuz. Ancak filmlerinde senaryoları dışında herhangi özel bir şey var mı (sinema anlamında soruyorum)? Ben henüz göremedim. Her şey gayet ortalama ve yeterli. Tabii Zelig, Deconstructing Harry vs. gibi başyapıtlarını ayrı tutuyorum.

Yani genelde gayet ortalama filmler çeken bir yönetmenin yerlere göklere sığdırılamaması bana biraz garip geliyor. Kendisiyle yıldızımın barışmama sebebi de bu, tabii üstüne bir de beni inanılmaz rahatsız eden oyunculuğu da eklenince ipler kopuyor. Dolayısıyla son 10 yılda çektiği filmlerle çok daha barışığım, onları daha çok seviyorum. Hem kendisi oynamıyor, hem de ortalama bulunan bu filmlerini ben gayet seviyorum. En azından bunları izledikten sonra sinemasal bir tatmin alıyorum.  Al sana çelişki.

Whatever Works‘ü izlediğimde “aaa bak Woody eski filmlerine dönmeye çalışıyor, kendi oynamayınca ne de güzel oluyormuş” dedim ki zaten sonradan senaryonun 70lerden kalma olduğunu öğrendim. Keşke hiçbir zaman kendisi oynamasaymış.

Neyse şimdi benim dediklerimi bırakalım da kendisi ne demiş ona gelelim. Whatever Works’ün İngiltere galası sırasında London Times’a verdiği röportajda kendisi özetle şöyle demiş: “Daha iyisini yapabilirdim“. Gel Woody’ciğim, ağzını öpeceğim. Hatta utanmadan direkt dediklerini koyayım:

“I’ve squandered an opportunity that people would kill for–I have had complete artistic freedom. Other directors don’t get that in their lifetime. I have a very poor record given the opportunities I’ve had. Out of 40 films I should have 30 masterpieces, eight noble failures and two embarrassments, but it hasn’t worked out that way. Many of the films are enjoyable by the mean standards of movies, but look at what has been accomplished by people who have done beautiful things — Kurosawa, Bergman, Fellini, Bunuel, Truffaut — and then look at my films. I have squandered my opportunities and I have nobody to blame but myself.“

Türkçe meali (kabaca): Pek çok insanın ömründe elde edemeyeceği yaratıcı özgürlüğü telef ettim, kariyerim boyunca yaratıcılık anlamında tamamen özgürdüm, ancak bu özgürlüğü göz önüne aldığımızda çok zayıf bir filmografim var. 40 filmimin 30u başyapıt olmalıydı. Pek çok filmim standartlara göre keyif veren filmler ancak bir Kurosawa, Bergman, Fellini, Bunuel, Truffaut’nun filmlerine bakın, sonra da benimkilere. Olanaklarımı bok ettim ve kendimden başka suçlayacak hiçkimse de yok.

Bu laflardan sonra söyleyecek pek bir şey kalmıyor. Tabii ki Allen’ın kendisine biraz fazla yüklendiğinde de bir gerçek (30 başyapıt ne ya), ancak dediklerini de göz önüne alınca fazla abartmadığı da oratada. Tüm bu olanaklara sahip birinden insan çok daha muazzam başarılar bekliyor. Ha bazıları “e var başarıları zaten” diyecektir, bilmiyorum. İyi bir sinemacı evet ama dediğim gibi bence abartılıyor. Bunu şöyle açabilirim sanırım, Scorsese‘ye “Bir sonraki Scorsese’yi nerede arayalım?” dediklerinde (soruya bak) “Rushmore‘un genç yönetmeni Wes Anderson‘a bakın” demesi boşuna değil. Wes Anderson filmleri izlerken aldığınız tatmini ve gördüğünüz yönetmenlik başarısını ben Allen filmlerinin büyük kısmında tatmıyorum/görmüyorum. Seviyorum, başarılı buluyorum, orada bitiyor. Tabii bu yine zevk renk meselesi (Anderson’a tapıyor olmam görüşümü bulandırıyor olabilir).

Yine de bu yaşta ve statüde olan bir insanın böyle bir özeleştiriyi yapabilmesi inanılmaz güzel bir şey. Şu kadar yıldır ısınamadığım adama bu açıklamadan sonra ısındım dersem yalan olmaz. Keşke her yönetmen bu cesareti gösterebilse.

Kendisi şu aşağıdaki lafı da ettikten sonra en sevdiği 6 filmini sıralamış.

“You aspired to greatness when you were younger, but either through lack of industry or lack of discipline or simply lack of genius you didn’t achieve greatness. The years go by and you realize: ‘I’m this mid-level guy. I did the best I could.’”

Şu da liste, çok fena bir liste değil ama daha iyi filmleri de var sanki:

Purple Rose of Cairo
Match Point
Bullets Over Broadway
Zelig
Husbands and Wives
Vicky Cristina Barcelona

Hayranları bize söylesin, var mı daha iyileri? Ya da sizin ilk altınız nedir (ilk 6 ne ya, önce onu bulmak lazım)?

Kaynak: Joblo

Popülerlik: 52% [?]

Bunlar da ilginizi çekebilir

• Azap Sabahlar (0)
  Serhat Eser Erdem ile tanışıklığımız birkaç yıl öncesine dayanıyor (hatta ü...
• Inception (4)
  Bekledik, bekledik, bekledik. Sonunda geldi. Daha önce birkaç kez büyük mer...
• 2010′da (şimdilik) neler buldum? (8)
  Kısa bir duyurunun ardından yazımıza geçeceğiz: Blogun artık bir Facebook g...
• Film Eleştirisi (9)
  Çok tartışmalı bir konu ile yeniden aranızdayım a dostlar. Hoş gerçi nerede...